klimaat en energie

 

Het klimaat verandert. We weten we dat onze manier van energie gebruiken, en de broeikasgassen die we daarmee de lucht in blazen, de reden is voor deze klimaatverandering. De klimaatverandering stoppen is dan ook een van de belangrijkste uitdagingen waar onze maatschappij voor staat. Het goede nieuws is dat we ook alle middelen hebben om de uitdaging aan te pakken. Energiebesparing en hernieuwbare energie zijn vandaag voldoende beschikbaar. We beleven interessante tijden: niet alleen de klimaatverandering, ook de naderende uitputting van de aardolie- en aardgasvoorraden en de toenemende bezorgdheid over de energiebevoorrading van onze economieën dwingen ons op zoek te gaan naar duurzame oplossingen. De uitstoot van broeikasgassen hangt vooral samen met ons massaal gebruik van fossiele energiebronnen: steenkool, aardolie en aardgas. De wetenschap leert ons dat de temperatuur niet meer dan 2°C mag stijgen, ten opzichte van het niveau waar we zaten toen de industriële revolutie begon. Boven 2°C zijn de gevolgen van de klimaatverandering te groot, en dreigen we ook onomkeerbare processen in gang te steken, zoals bijvoorbeeld het afsmelten van de ijskappen van Groenland. Als we dan berekenen hoeveel CO2 en andere broeikasgassen we de lucht in mogen blazen, komen we op een uitstoot in de industrielanden die 10 keer lager ligt dan vandaag.. Energiebesparing Allerbelangrijkst blijft de beheersing van de vraag. We moeten naar een absolute vermindering van het energiegebruik. Dat kan door veel slimmer energie te gebruiken om onze behoeften te voldoen. Van gebouwenweten we uit ervaring in Vlaanderen en elders in Europa dat je door correct te isoleren en ventileren, 50 tot 70% kunt besparen op verwarming. Bij verregaande renovatie van gebouwen is zelfs 90% haalbaar. Degelijk en correct geïsoleerde en geventileerde gebouwen leveren naast energiebesparing, bovendien ook een gevoelige verbetering van het comfort op. Het energiegebruik in de transportsector kan drastisch omlaag door veel meer in te zetten op openbaar vervoer, goederentransport via spoor en water, door transportstromen ook te sturen met een Hernieuwbare energie De tweede piste is de omschakeling van bestaande energieproductie naar een energievoorziening gebaseerd op hernieuwbare energiebronnen. In België levert de zon in de vorm van zonne-instraling, wind, neerslag, biomassa, golfslag en getijden, voldoende energie om ruim veertig keer het volledige huidige Belgische energieverbruik te dekken, de uitdaging is om die zonne-energie ook om te zetten in voor ons bruikbare energie. De uitbouw van onze energievoorziening op basis van hernieuwbare bronnen vermindert niet alleen sterk onze uitstoot, maar vergroot tegelijk onze onafhankelijkheid van import van energie. Kernenergie is geen oplossing voor de klimaatverandering. De risico’s op catastrofes, proliferatie van kernwapens, en het onopgeloste afvalprobleem maken kernenergie niet verzoenbaar met duurzame ontwikkeling. Lokaal kunnen gemeenten en steden zich ertoe verbinden om een klimaatbeleid op te zetten en zelf ook lokaal de Kyotodoelstelling te halen. onder andere via het Lokaal Kyotoprotocol en de burgemeesterkonvenant: Een gemeente kan zelf de nodige stappen te ondernemen om de eigen CO2-uitstoot en het energieverbruik (in alle gebouwen, van de straatverlichting en van het volledige wagenpark) te reduceren De inwoners en bedrijven op hun grondgebied aansporen en helpen om hetzelfde te doen en daarbij samen te werken met (milieu)verenigingen, netbeheerders, scholen, … Rapporteren: evolutie eigen energieverbruik. Jaarlijks rapporteert het gemeentebestuur het energieverbruik van resp. het gebouwenpatrimonium, het eigen wagenpark en de openbare verlichting op gemeentewegen Hoe dit engagement uitgevoerd wordt, kiest de gemeente zelf. Een logische weg is de volgende: de gemeente brengt eerst het energieverbruik in kaart, maakt vervolgens een actieplan op, voert het uit en volgt de vorderingen op. De inhoud van dit plan is afhankelijk van de lokale situatie en beleidskeuzes.   Als vereniging kan je samen met je gemeente een wervelende klimaatactiviteit organiseren en reken op Tandemsteun. Als milieuraad: adviseer het gemeentebestuur bij het opzetten van een doeltreffende klimaatbeleid aan de hand van het modeladvies. actiemodellen   LKP   In 2003 ging BBL in het kader van een DULOMI-project van start met Antwerpen als pilootstad. BBL begeleidde de stad bij de ontwikkeling van een eerste rollend klimaatactieplan. Dat werd in februari 2004 door de gemeenteraad goedgekeurd als onderdeel van het milieujaarplan. Bij het in werking treden van het internationale Kyotoprotocol op 16 februari 2005 riep BBL de Vlaamse gemeenten een eerste keer op om een Lokaal Kyotoprotocol te ondertekenen. In het kader van het lopende DULOMI-project begeleidde BBL vier van de gemeenten die zich daarop hadden aangemeld: Beveren, de tandem Boom-Rumst en Zwevegem. Inmiddels hebben heel wat gemeenten zich formeel geëngageerd om rond het klimaat te werken. Het Lokaal Kyotoprotocol vandaag Het vernieuwde Lokaal Kyotoprotocol is een engagementverklaring waarin gemeenten en steden zich ertoe verbinden om een klimaatbeleid op te zetten en zelf ook lokaal de Kyotodoelstelling te halen. Het Lokaal Kyotoprotocol houdt volgende engagementen in: Intern: de nodige stappen te ondernemen om de eigen CO2-uitstoot en het energieverbruik (in alle gebouwen, van de straatverlichting en van het volledige wagenpark) conform de Kyotodoelstelling met minstens 7,5% te verminderen tegen 2012 ten opzichte van de huidige uitstoot en verbruik  Extern: de inwoners en bedrijven op hun grondgebied aan te sporen en te helpen om hetzelfde te doen en daarbij samen te werken met (milieu)verenigingen, netbeheerders, scholen, … Rapporteren: evolutie eigen energieverbruik. Jaarlijks rapporteert het gemeentebestuur het energieverbruik van resp. het gebouwenpatrimonium, het eigen wagenpark en de openbare verlichting op gemeentewegen aan de andere gemeenten die het Lokaal Kyotoprotocol tekenden. 7,5 % minder CO2 tegen 2012 Het jaartal 2012 is niet toevallig gekozen: het is niet alleen de einddatum van het internationale Kyotoprotocol, maar ook het einde van de huidige bestuursperiode. Hoe dit engagement uitgevoerd wordt, kiest de gemeente zelf. Een logische weg is de volgende: de gemeente brengt eerst het energieverbruik in kaart, maakt vervolgens een actieplan op, voert het uit en volgt de vorderingen op. De inhoud van dit plan is afhankelijk van de lokale situatie en beleidskeuzes. www.lokaalkyotoprotocol.be   Come to com   Come2Com is een Europees project met meerdere partners uit andere landen waarin BBL participeert. De hoofdbedoeling van dit project is om zoveel mogelijk Europese steden en gemeenten de Covenant of Mayors te laten ondertekenen. De Covenant of Mayors is een initiatief van de Europese commissie om steden en gemeenten verder te laten gaan dan de 20/20/20 klimaatdoelstellingen van Europa. Zeer waarschijnlijk start Come2Com in mei 2010 (het project zit nu in de onderhandelingsfase tussen hoofdpromotor BSU en de Europese Commissie) en loopt ten einde in oktober 2012. De hoofdtaken van BBL bestaan erin om via persoonlijke bezoeken met steden en gemeenten hen te overtuigen om CoM te ondertekenen en om enkele steden en gemeenten te begeleiden in de opmaak van hun actieplan.     www.lokaalklimaatbeleid.com   brochures   LKP Inspiratie voor een gemeentelijke klimaatbeleid Deze klimaatbrochure wil gemeenten en hun verschillende diensten op weg helpen om de doelstellingen van het Lokaal Kyotoprotocol te halen. Het is een werkinstrument dat aangeeft hoe de betrokken ambtenaar vanuit zijn dienst kan bijdragen tot de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen binnen de eigen diensten, om te evolueren naar een CO2-neutrale of op zijn minst CO2-arme gemeente. In de brochure wordt de gemeentelijke werking als invalshoek genomen om de aanpak van zowel prioritaire als langetermijnacties toe te lichten, geïllustreerd aan de hand van een aantal voorbeelden uit de praktijk. Deze brochure bundelt hapklare fiches met concrete pistes voor lokale overheden om binnen hun eigen werking energie en CO2 te besparen. Aan jullie om er de voor jouw gemeente best bewandelbare trajecten uit te kiezen en gezwind op pad te gaan.   Coole projecten   “klimaatverandering is één van de grootste uitdagingen waar de mensheid ooit heeft voor gestaan. Als we de bedreiging negeren, zullen de gevolgen catastrofaal zijn. Nochtans kan het anders. Elk van ons kan het tij helpen keren. Maar dan is wel een snelle en globale actie nodig. Gemeentes en verenigingen kunnen en moeten hierbij een belangrijke rol spelen. Speciaal voor hen maakte Tandem een brochure vol ideeën en voorstellen om concreet het mes te zetten in de eigen CO2-uitstoot. Van 'fietsen naar Kyoto' tot 'spelen voor het klimaat', van 'autodelen' tot 'bouwwijzer'.”     De Kracht van je gemeente                                De gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2006 vormen een goede gelegenheid voor lokale natuur- en milieuverenigingen om hun eigen thema's en dossiers binnen te loodsen in het gemeentelijk beleid. BBL, Natuurpunt en Velt stelden daarom ’De kracht van je gemeente’ samen: een ideeënboek waarin basisvereisten en praktijkvoorbeelden voor een goed milieubeleid gegroepeerd worden in acht hoofdthema’s: participatie, voorbeeldfunctie van de gemeente, water, energie, natuur, ruimtelijke ordening, mobiliteit en gezondheid. Deze publicatie is één van de hulpmiddelen die de milieu- en Noord-Zuidbeweging aanbieden in het kader van de campagne 'Kiezen voor een duurzame gemeente'.   Beter adviseren   Wil je als milieuraad graag meer informatie over een actueel klimaatthema? Tandem biedt de volgende informatieve dossiers:   -         gemeentelijk klimaatbeleid -         windenergie -         ecologisch verkavelen -              Agenda   Campagne van tandempartners   Links