In 2004 werd het concept van een collectieve aankoop voor het eerst toegepast in Mortsel: de inwoners konden een korting bedingen bij bedrijven die mazouttanken saneren door zich te verenigen in het project ‘Tankslag’. Deze succesvolle formule zorgde ervoor dat ook in andere gemeenten (o.a. Leopoldsburg, Beringen) tankslagen werden georganiseerd en dat ook het idee ontstond om een collectieve aankoop rond zonne-energie te realiseren. Om het gebruik van zonne-energie aan te moedigen werd het ‘Zonneslag’-concept geïntroduceerd waarin een samenaankoop van zonnepanelen wordt gerealiseerd. Dit concept wordt door de provincie Limburg gesteund met het project ‘Elke dag zondag!’.

Het concept van een samenaankoop van zonnepanelen bestaat erin dat inwoners die geïnteresseerd zijn om zonnepanelen te installeren worden samengebracht. Deze groep bouwen vervolgens, al dan niet in aanwezigheid van experten, de nodige expertise op om een onderbouwde keuze te maken bij een gezamenlijke aankoop.

De rol van het gemeentebestuur bestaat erin de geïnteresseerde inwoners bij elkaar te brengen en hen te helpen gezamenlijk offertes aan te vragen bij de installateurs. Met de meest gunstige installateur kunnen deze inwoners dan een contract afsluiten.

Met deze fiche willen we instrumenten aanreiken om een collectieve aankoop rond rationeel energiegebruik en hernieuwbare energie op te starten. Niet alleen de installatie van fotovoltaïsche panelen en zonneboiler behoren tot de mogelijkheden, ook voor de gezamenlijke aankoop van energieaudits of isolatiematerialen kunnen samenaankoopprojecten gerealiseerd worden.

• Inwoners informeren, sensibiliseren en begeleiden bij een gezamenlijke aankoop van toepassingen rond rationeel energiegebruik of hernieuwbare energie.
• Toepassingen rond rationeel energiegebruik of hernieuwbare energie aankopen aan scherpe prijs die voldoen aan alle kwaliteitseisen.

Inwoners die geïnteresseerd zijn in de aankoop van bepaalde energietoepassingen en eventueel ook de milieuraad.

Dit project sluit aan bij het onderscheidingsniveau van het Thema Energie van de Samenwerkingsovereenkomst 2008 – 2013 voor gemeenten: Actieve sensibilisatie (Artikel 3 onder Titel 6.3). 

Let op: de hier vooropgestelde link met de Samenwerkingsovereenkomst is louter richtingaangevend. De inhoudelijke evaluatie van de effectieve uitvoering van acties of projecten, voorgesteld door de gemeente als invulling van bepaalde artikels binnen de Samenwerkingsovereenkomst, gebeurt uiteindelijk door de Vlaamse Overheid. Op de website http://samenwerkingsovereenkomst.lne.be kan ondermeer de contracttekst van de Samenwerkingsovereenkomst worden teruggevonden.

• Werklast gemeentelijk ambtenaar niet onderschatten.
• Indien gemeentelijke subsidies worden voorzien voor de toepassing: budgetten voorzien op begroting want meer subsidieaanvragen.
• Oprichten van een technische werkgroep met enkele experts en ervaringsdeskundigen is aangewezen.
• Het opstellen van een goede offertevraag vraagt veel denkwerk.
• Hanteren van vragenlijst voor installateurs/handelaars/auditeurs is zeer nuttig voor de beoordeling en blijft ook na afloop van het project een handige checklist voor geïnteresseerden.

• Vraag en aanbod samenbrengen
• Logistieke ondersteuning (infoavonden opzetten, inwoners verzamelen,…)
• Communicatie met installateurs/handelaars/auditeurs
• Eventueel ook inhoudelijke bijdrage: documenten opstellen, offertes beoordelen,…

Inwoners:

• Verenigen zich om korting te bedingen bij een gezamenlijke aankoop
• Eventueel ook inhoudelijke bijdrage door deelname aan technische werkgroep waarin offerteaanvraag en ingezonden offertes worden beoordeeld.

Adviesraad:

• Mogelijke initiatiefnemer
• Kan meer draagkracht bieden

Periode  

Ongeveer 7 maanden

Timing

1. Stel een procedure en stappenplan op voor het samenaankoopproject.
2. Maak een offerteaanvraagformulier op voor geïnteresseerde inwoners waarin gegevens worden opgevraagd over hun wensen i.v.m. de toepassing (op website, in infokrant,…). Communiceer de uiterste termijn voor het indienen van ingevulde offerteaanvraagformulieren.
3. Voorzie in het offerteaanvraagformulier eventueel ook vraag naar wens om deel te nemen aan een technische werkgroep die de offerteaanvraag en ingezonden offertes zullen beoordelen.
4. Stel een referentiedossier, vragenlijst en beoordelingscriteria (eventueel met weging) voor de beoordeling van de offertes op en selecteer een aantal installateurs/handelaars/auditeurs.
5. Stel indien gewenst een technische werkgroep samen met geïnteresseerde inwoners en met enkele experts en ervaringsdeskundigen en bespreek stappenplan, referentiedossier, vragenlijst, beoordelingscriteria en lijst installateurs/handelaars/auditeurs in een technische werkgroep.
6. Voorzie eventueel een groter budget in de begroting voor meer subsidieaanvragen.
7. Organiseer een infoavond met een oproep aan geïnteresseerden met toelichting van de procedure, beoordelingscriteria, overlopen en invullen offerteaanvraagformulier.
   Bij VIBE vzw kunnen infosessies over energiegerelateerde thema’s (energie besparen, zonne-energie, isoleren,…) gereserveerd worden.
8. Dien offertevraag in bij installateurs/handelaars/auditeurs, eventueel aangevuld met ingevulde offerteformulieren van de geïnteresseerde inwoners. Communiceer hierbij de uiterste indiendatum voor offertes door installateurs.
9. Beoordeel de ingezonden offertes (in een tweede vergadering van de technische werkgroep).
10. Eventueel kunnen evaluatiegesprekken georganiseerd worden met de installateurs/handelaars/auditeurs.
11. Organiseer een infoavond voor de geïnteresseerde inwoners waarin de geselecteerde installateur/handelaar/auditeur wordt voorgedragen, offerte wordt toegelicht en de uiterste datum voor definitieve inschrijving wordt gecommuniceerd.
12. Afronding inschrijvingen

Begeleiding van een dergelijk project door VIBE is optioneel en kan gratis in het kader van Tandem (zolang de voorraad strekt) of mits vergoeding van ongeveer 1.500 € (excl. BTW).

VIBE vzw kan een bijdrage leveren op volgende niveaus:

• Infoavonden rond energie besparen, zonne-energie, isoleren,…
• Toelichting ervaringen
• Inhoudelijke inbreng via technische werkgroep

1. Doordat een gemeentebestuur ondersteuning kan bieden (samenbrengen vraag en aanbod, logistieke ondersteuning, communicatie met groot bereik en eventueel inhoudelijke inbreng) wordt een samenaankoopproject haalbaar voor geïnteresseerde inwoners. De technische werkgroep zorgt er voor dat de offerte op maat van de geïnteresseerde inwoners wordt afgestemd.
2. Samenwerking tussen gemeentebestuur en technische werkgroep zorgt er voor dat een installateur/handelaar/auditeur kan worden geselecteerd die een goede prijs/kwaliteit kan bieden en zorgt voor de instap van voldoende geïnteresseerden
3. Het project zorgt ervoor dat de inwoners worden aangezet om rationeler met energie om te gaan en hernieuwbare energiebronnen te benutten.