Contactpersoon
Tim Schockaert
WWF vzw
Emile Jacqmainlaan 90
1000 Brussel
tel. 02 340 09 51
tandem[a]wwf.be
www.wwf.be

Isabel Rainchon
Ecolife vzw
Valkerijgang 26
3000 Leuven
tel. 016 22 21 03
isabel.rainchon[a]ecolife.be
www.ecolife.be
 

De milieubarometer is een instrument om te communiceren over de milieutoestand in de gemeente. In het kader van het DULOMI-project “Ontwikkelen van instrumenten ter ondersteuning van de milieucommunicatie voor gemeenten en provincies met milieubarometer” werden twee online calculatoren en communicatiemiddelen ontwikkeld. Met deze instrumenten kan een stad of gemeente zelfstandig aan de slag. Trajectbegeleiding door WWF of Ecolife is mogelijk.


De milieubarometer maakt knelpunten in de milieutoestand van de stad of gemeente zichtbaar en creëert een draagvlak bij de bevolking om deze knelpunten aan te pakken.
De milieubarometer bestaat enerzijds uit twee calculatoren om de milieutoestand te berekenen en anderzijds uit communicatiemiddelen om op een aantrekkelijke manier de bekomen resultaten te communiceren naar de bevolking. Al deze instrumenten zitten vervat in de website www.ecolife.be/milieubarometer.
De eerste calculator is gericht op de interne milieuzorg van de gemeentelijke gebouwen en maakt gebruik van het concept “Ecologische Voetafdruk”. De tweede calculator verhoogt het inzicht in de algemene milieutoestand in de gemeente en is gebaseerd op verschillende milieu-indicatoren. De combinatie van de resultaten van beide calculatoren resulteert in een globale milieubarometerscore van de gemeente. Tevens is er een set aan communicatie-instrumenten uitgewerkt die nauw verbonden zijn aan de calculatoren en de gemeente ondersteunen in de communicatie (om zowel intern als extern te communiceren over de milieutoestand in de gemeente.)

Alle instrumenten zijn beschikbaar op www.ecolife.be/milieubarometer. Om aan de slag te gaan met de instrumenten wordt er gevraagd naar login en paswoord. Logins en paswoorden zijn te verkrijgen bij de contactpersonen.

Uitbreiding naar andere doelgroepen
Lokale verenigingen kunnen net als het gemeentebestuur aan de slag gaan met de calculator voetafdruk op www.ecolife.be/milieubarometer om de ecologische voetafdruk van hun vereningslokaal of –gebouw te berekenen en hierover te communiceren met hun leden via de milieubarometer. Op deze manier wordt er een grotere bekendheid voor het instrument milieubarometer gecreëerd.

Alle particuliere inwoners kunnen hun persoonlijke ecologische voetafdruk berekenen via de ecologische voetafdruk calculator http://wwf-footprint.be/nl/. Deze calculator kan gepersonaliseerd aangeleverd worden aan gemeenten en verenigingen. Met deze gepersonaliseerde calculator kunnen de globale resultaten van de vereniging of gemeente worden nagegaan: de gemiddelde voetafdruk, de gezamenlijke engagementen e.d. Meer informatie over de toepassing van dit instrument is te vinden in de projectfiche Ecologische Voetafdruk.
 

1.    Creëren van bekendheid van het instrument Milieubarometer om over het gemeentelijk milieubeleid (actuele toestand én nieuwe stappen) te communiceren naar het gemeentebestuur, de gemeentelijke diensten en de bevolking
2.    Communiceren van de resultaten van de Milieubarometer naar de verschillende doelgroepen.
3.    Een gedragsverandering onder de doelgroepen bewerkstelligen.

Het volledig uitwerken van de Milieubarometer is een complex en omvangrijk project. Binnen de Tandem-begeleiding (max. 10 dagen) kan het volgende gerealiseerd worden om de gemeente hierin te ondersteunen.
-    Begeleiding bij het uitwerken van een haalbaar campagnetraject.
-    Begeleiding bij het betrekken van verschillende doelgroepen: gemeentelijke diensten, verenigingen, de bevolking
-    Praktisch wegwijs maken in de verschillende instrumenten die voorhanden zijn

 

-    Bevolking
-    Verenigingen
-    Gemeentepersoneel
 

Het DULOMI-project “Ontwikkelen van instrumenten ter ondersteuning van de milieucommunicatie voor gemeenten en provincies met milieubarometer” werd uitgevoerd door WWF en Ecolife met de financiële steun van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Dit project kan  lokale overheden ondersteunen in het uitvoeren van een milieubarometer in het kader van  het thema instrumentarium op  onderscheidingsniveau (art.3 – titel 1.3)  , zodat de milieubarometer als beleidsondersteunend en communicatie- instrument bestemd voor alle actoren van het duurzaam lokaal milieubeleid, aangewend kan worden.

Let op: de hier vooropgestelde link met de Samenwerkingsovereenkomst is louter richtingaangevend. De inhoudelijke evaluatie van de effectieve uitvoering van acties of projecten, voorgesteld door de gemeente als invulling van bepaalde artikels binnen de Samenwerkingsovereenkomst, gebeurt uiteindelijk door de Vlaamse Overheid. Op de website http://samenwerkingsovereenkomst.be kan ondermeer de contracttekst van de Samenwerkingsovereenkomst worden teruggevonden.

 

-    Indien interne communicatie naar gemeentelijke diensten (bijvoorbeeld workshops interne milieuzorg) en externe communicatie naar de bevolking voorafgaat, kan dit een sterke troef zijn bij de communicatie naar de bevolking.
-    Door het bijhouden van de Milieubarometer in de tijd, kan het fungeren als een vinger aan de pols om een zicht te krijgen of nieuwe beslissingen daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht.
-    De calculatoren lijken omvangrijk en het invullen tijdrovend. Een realistisch scenario kan zijn om ze stapsgewijs of slechts gedeeltelijk te gebruiken. Zo is het mogelijk om de ecologische voetafdruk van een gebouw zonder het woon-werkverkeer te berekenen. Bij het resultaat kan worden vermeld dat dit niet is meegerekend. Bij de calculator Milieu -Indicatoren kan een globaalscore te ambitieus blijken. Men kan echter de verschillende thema’s loskoppelen en stapsgewijs invullen en publiceren, bijvoorbeeld de indicator voor mobiliteit tijdens de mobiliteitscampagne in het voorjaar.
 

Gemeente:
-    Breng de interne milieuzorg van de gemeentelijke gebouwen in kaart a.h.v. de calculator Ecologische Voetafdruk
-    Organiseer een interne communicatiecampagne voor de verschillende gemeentelijke diensten, voor het creëren van een draagvlak en voor het plannen van nieuwe stappen.
-    (Betrek eventueel verenigingen de interne milieuzorg van het verenigingsgebouw in kaart willen brengen.)
-    Breng de algemene milieutoestand in de gemeente in kaart a.h.v. de calculator Milieu-Indicatoren
-    Organiseer een communicatiecampagne naar de bevolking om hen te informeren over de toestand van het milieu in de gemeente en hen te motiveren om de toestand te verbeteren.
-    Eventueel verenigingen of de bevolking actief betrekken in de campagne. Verenigingen kunnen de interne milieuzorg van hun lokaal of gebouw in kaart brengen. Burgers kunnen hun ecologische voetafdruk in kaart brengen met een aparte calculator (zie hiervoor ook de fiche Ecologische Voetafdruk).

Vereniging
-    berekening van de ecologische voetafdruk van lokaal of –gebouw
-    de campagne mee uitdragen naar de bevolking.
-    Leden aansporen om hun ecologische voetafdruk online te berekenen met een ecologische voetafdruk calculator, op maat van de gemeente → Zie fiche Ecologische Voetafdruk:
 

Het invullen van de calculatoren, met de meetgegevens van het voorbije kalenderjaar, kan op elk moment worden gestart. Dit kan perfect stapsgewijs worden aangepakt als het verzamelen van alle gegevens in één keer te tijdrovend is. Zo kan de barometer voor mobiliteit bijvoorbeeld worden vrijgegeven op het moment dat er een mobiliteitscampagne loopt in het voorjaar. De tijdsinvestering voor het invullen van een calculator zal vooral afhangen van de beschikbaarheid van de gegevens. De tijdsinvestering voor de communicatie kan ook sterk variëren: gaande van een minimaal scenario met een artikel in het infoblad over de calculator mobiliteit tijdens de mobiliteitscampagne, tot een uitgebreide promotiecampagne over de milieubarometer via verschillende kanalen. 

Bij dit project komen enkel de kosten kijken die de gemeente en/of verenigingen zelf willen maken voor de promotie. WWF en Ecolife kunnen gratis begeleiding aanbieden binnen Tandem(zolang de voorraad strekt) of mits vergoeding van € 300/dag (excl. BTW).